Ogólnopolskie Forum Bibliotek Mobilnych

Stowarzyszenie Ogólnopolskie Forum Bibliotek Mobilnych powstało w marcu 2021 r. jako rozwinięcie działającej od września 2019 r. branżowej grupy nieformalnej pod tą samą nazwą.

Celami Stowarzyszenia są:

  • promowanie bibliotek mobilnych w kraju i za granicą,

  • reprezentowanie środowiska bibliotek mobilnych względem instytucji państwowych i samorządowych odpowiadających za kulturę i czytelnictwo,

  • reprezentowanie bibliotek mobilnych względem partnerów zagranicznych,

  • promowanie badań nad modelami funkcjonowania bibliotek mobilnych,

  • integrowanie środowiska bibliotek, w tym w szczególności bibliotek mobilnych,

  • integrowanie środowiska względem podmiotów prywatnych w obszarze działalności gospodarczej obejmującej motoryzację, usługi elektryczne i inne związane z adaptacją pojazdów specjalnych na bibliobusy.

Wszystkie Biblioteki zainteresowane rozwojem bibliobusów w Polsce zapraszamy do członkostwa w Stowarzyszeniu.

Deklaracja członkostwa.

Ogólnopolskie Forum Bibliotek Mobilnych

ul. Wrocławska 257

63-800 Gostyń

KRS: 0000891481

NIP: 6961898117

REGON: 38851218500000

e-mail: bibliotekimobilne@bibliobus.gostyn.pl

tel. 65 572 09 52

ZARZĄD

PREZES ZARZĄDU

ZASTĘPCA PREZESA

SKARBNIK

Komisja Rewizyjna

dyrektor Agnieszka Borkiewicz

dyrektor Katarzyna Roszak

I Ogólnopolskie Forum Bibliotek Mobilnych w Gostyniu

W związku z kryzysem czytelnictwa w Polsce istnieje potrzeba szukania nowych rozwiązań zwiększających dostęp do książki i promujących literaturę. Jednym z popularnych rozwiązań stosowanych na zachodzie Europy są biblioteki mobilne, czyli bibliobusy.

W dniach od 6 do 7 września 2019 roku w Hannoverze odbył się Międzynarodowy Kongres Bibliotek Mobilnych z udziałem 250 uczestników z 15 państw europejskich (największe w historii wydarzenie tego typu na kontynencie). W kongresie, jako jedyni z Polski, uczestniczyli Przemysław Pawlak – dyrektor Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w Gostyniu – i Maciej Kretkowski z Urzędu Miejskiego w Gostyniu. Gostyńska delegacja prowadziła w Hannoverze rozmowy, między innymi z Johannesem von Freymannem – szefem Komisji Bibliotek Mobilnych przy Niemieckim Związku Bibliotek. Ich celem było znalezienie jak najlepszych rozwiązań finansowych, technicznych i funkcjonalnych dla gostyńskiego bibliobusa.

Przemysław Pawlak – dyrektor Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w Gostyniu wraz z Johannesem von Freymannem – szefem Komisji Bibliotek Mobilnych przy Niemieckim Związku Bibliotek, Hannover 2019.

Dwa dni później w Gostyniu odbyło się I Ogólnopolskie Forum Bibliotek Mobilnych z udziałem krajowego środowiska zainteresowanego wprowadzeniem na nasze szosy jeżdżących bibliotek. Podczas spotkania powołano zespół roboczy ds. mobilnych bibliotek w Polsce w składzie: Przemysław Pawlak (Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy w Gostyniu), ks. Marek Dziony (Centralna Biblioteka im. Josepha von Eichendorffa w Opolu), dyrektor Jacek Czarnowski (Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Wawer m.st. Warszawy). Zespół ma celu konsolidację dotychczas rozproszonych działań na rzecz bibliobusów w Polsce, bazując na doświadczeniach niemieckich, skandynawskich, a także opolskich i warszawskich, gdzie bibliobusy funkcjonują z powodzeniem od wielu lat.

Spotkanie założycielskie Ogólnopolskiego Forum Bibliotek Mobilnych, Gostyń 2019.

II Ogólnopolskie Forum Bibliotek Mobilnych w Gostyniu

17 lipca 2020 roku w Bibliotece Publicznej Miasta i Gminy w Gostyniu odbyło się Ogólnopolskie Forum Bibliotek Mobilnych połączone z oddaniem do użytku i prezentacją gostyńskiego bibliobusa.

W spotkaniu wzięli udział: Dariusz Jaworski (dyrektor Instytutu Książki), Izabela Koryś (kierownik Pracowni Bibliotekoznawstwa w Bibliotece Narodowej), ks. dr hab. Piotr Tarliński (dyrektor Centralnej Biblioteki im. Josepha von Eichendorffa w Opolu), poprzez łącze internetowe Johannes von Freymann (szef Komisji Bibliotek Mobilnych przy Niemieckim Związku Bibliotek), Włodzimierz Grabowski (dyrektor Biblioteki Publicznej im. Stefana Rowińskiego w Ostrowie Wielkopolskim), a także dyrektorzy i przedstawiciele bibliotek z Poznania, Pleszewa, Jarocina, Jaraczewa, Nowego Miasta, Piasków, Krobi, Pogorzeli.

Otwierając Forum Dyrektor BPMiG w Gostyniu Przemysław Pawlak omówił zmiany, jakie zaszły w postrzeganiu bibliobusów w Polsce w ciągu ostatnich trzech lat. Wcześniej podejmowano w naszym kraju mniej lub bardziej udane próby i zapowiedzi bibliobusowe w Warszawie, Opolu, Poznaniu, Pucku, Zawierciu, Gorzowie Wielkopolskim. Środowisko było rozproszone. Brakowało analiz. Opinię na temat bibliobusów kształtowały mity i wyobrażenia. Przez trzy lata – dzięki inicjatywie wychodzącej z Gostynia – udało się zintegrować polskie środowisko myślące o bibliobusach, zainteresować tematem instytucje centralne odpowiedzialne za czytelnictwo w Polsce, nawiązać kontakty zagraniczne, uruchomić w Gostyniu badania nad skutecznością bibliobusów i wreszcie uruchomić trzeci w Polsce, po Opolu i Warszawie, a pierwszy nowoczesny bibliobus.

Przemówienie Przemysława Pawlaka – dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w Gostyniu podczas II Ogólnopolskiego Forum Bibliotek Mobilnych, Gostyń 2020.

Dyrektor Włodzimierz Grabowski z Biblioteki Publicznej im. Stefana Rowińskiego w Ostrowie Wielkopolskim w swoim wystąpieniu omówił działania zmierzające do utworzenia w Wielkopolsce konsorcjum bibliotek mobilnych. Do tej pory przeprowadzono wstępne rozmowy z około 20 dyrektorami dużych bibliotek w Wielkopolsce. Celem konsorcjum jest umieszczenie finansowania bibliobusów w nowym programie regionalnym opartym o środki unijne i prowadzonym przez Urząd Marszałkowski. Działania miałyby odbywać się pod egidą Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu.

Dyrektor Włodzimierz Grabowski z Biblioteki Publicznej im. Stefana Rowińskiego w Ostrowie Wielkopolskim, II Ogólnopolskie Forum Bibliotek Mobilnych, Gostyń 2020.

Ciekawie wypadła prezentacja funkcjonowania bibliobusów na Opolszczyźnie. Dyrektor opolskiej Biblioteki ks. dr hab. Piotr Tarliński przedstawił trasę objazdu dwóch swoich bibliotek mobilnych, które działają od 20 lat i docierają skutecznie do ponad 70 miejscowości. Jednocześnie zwrócił uwagę, że głównym problemem jest wyeksploatowanie pojazdów i brak państwowych mechanizmów na zakup nowej floty.

ks. dr hab. Piotr Tarliński, dyrektor Centralnej Biblioteki im. Josefa von Eichendorffa w Opolu, II Ogólnopolskie Forum Bibliotek Mobilnych, Gostyń 2020.

Źródłem inspiracji dla gostyńskich działań bibliobusowych jest model niemiecki, największy i najbardziej skuteczny w Europie. Dlatego ważnym punktem Forum było wystąpienie Johannesa von Freymanna, szefa Komisji Bibliotek Mobilnych przy Niemieckim Związku Bibliotek. Z gościem połączono się za pomocą internetu. Johanes von Freymann omówił funkcjonowanie i finansowanie niemieckich bibliobusów, udzielił praktycznych rad dotyczących działania gostyńskiego bibliobusa, odpowiedział również na pytania gości. Zwrócił uwagę na konieczność zgodności elektronicznego systemu zamówień z platformą bibliobusa, a także uczulał na elastyczność i potrzebę zmieniania założeń w zależności od diagnozowanych na bieżąco potrzeb czytelniczych.

Johannes von Freymann – szef Komisji Bibliotek Mobilnych przy Niemieckim Związku Bibliotek, II Ogólnopolskie Forum Bibliotek Mobilnych, Gostyń 2020.

Metodologię badań skuteczności bibliobusa dla Gostynia omówiła Izabela Koryś, kierownik Pracowni Bibliotekoznawstwa w Bibliotece Narodowej. Sygnalizowała wyodrębnianie w statystykach przepływu czytelników z uwzględnieniem zupełnie nowych: pozyskanych dzięki bibliobusowi i korzystających wyłącznie z bibliobusa, pozyskanych dzięki bibliobusowi i przypisanych do biblioteki macierzystej, a także korzystających z dwóch platform jednocześnie. Ważnym elementem badania będzie skuteczność finansowa, czyli przelicznik liczby czytelników na koszt bibliobusa w porównaniu z liczbą czytelników na koszt wcześniej istniejących filii i dalszym zestawieniu liczby czytelników z kosztem funkcjonowania biblioteki macierzystej. Izabela Koryś mówiła również o wymiarze społecznym działania bibliobusa i roli kulturotwórczej, czyli o kategorii użytkowników, którzy nawet jeśli nie wypożyczą książki, to będą korzystać z pozostałych zasobów i oferty bibliobusa, czyli zajęć dla dzieci, pikników promujących czytelnictwo, projekcji filmowych, dowozów materiałów do starszych i niepełnosprawnych.

Izabela Koryś – kierownik Pracowni Bibliotekoznawstwa w Bibliotece Narodowej,
II Ogólnopolskie Forum Bibliotek Mobilnych, Gostyń 2020.

Zebranie założycieli Ogólnopolskiego Forum Bibliotek Mobilnych

26 lutego 2021 r. w Gostyniu odbyło się zebranie założycielskie Stowarzyszenia Ogólnopolskie Forum Bibliotek Mobilnych, podczas którego przyjęto statut, wybrano członków zarządu oraz komisji rewizyjnej. Na zakończenie spotkania przedyskutowano bieżącą sytuację bibliobusów w kraju.

Spotkanie założycieli Stowarzyszenia Ogólnopolskie Forum Bibliotek Mobilnych.